Claude Marinower

Schepen van Onderwijs en Rechtszaken

a

Claude Marinower Schepen van onderwijs en rechtszaken Stad Antwerpen

12 oktober 2017

A'REA 2020 leeft!
Meer kansen voor 6.000 kinderen

AREA-Label

Samen tot aan de meet
Wat is de grootste uitdaging voor het onderwijs in Antwerpen? Uitdagingen genoeg uiteraard. Denk aan onze capaciteitsnood om elk kind een plaats te bieden. Denk aan het dreigende lerarentekort. Denk aan de noden rond duaal leren. Maar wat is nu de belangrijkste uitdaging? Een kind of jongere, gevormd én met een diploma afzetten op de arbeidsmarkt of het hoger onderwijs. Met A'REA 2020 nemen we het kind bij de hand wanneer het voor het eerst voorbij de schoolpoort wandelt. En we laten die hand pas los wanneer het een diploma - welk dan ook - behaald heeft. Dàt lijkt me de belangrijkste taak van het leerplichtonderwijs. Dat is onze maatschappelijke verantwoordelijkheid. Onze opdracht.

Antwerpen-Kiel in cijfers
Samen tot aan de meet, maar wat leren de cijfers ons over het behalen van die meet? Antwerpen doet het behoorlijk slecht in vergelijking met Vlaanderen. Tegenover het Vlaamse gemiddelde stromen er in Antwerpen dubbel zoveel jongeren uit zonder diploma. Daarenboven zijn er bepaalde Antwerpse wijken waarin de grootstedelijke uitdagingen zich nog scherper stellen dan in andere. Zo zien we op het terrein in bepaalde wijken een hoge concentratie van kinderen die recht hebben op een schooltoelage, kinderen die een laag opgeleide moeder hebben, of waarvan de thuistaal niet Nederlands is. In deze wijken hebben meer kinderen en jongeren schoolse vertraging, jongeren stromen meer door naar het beroeps secundair en deeltijds beroeps secundair onderwijs, en participeren minder aan het hoger onderwijs. Antwerpen-Kiel is zo'n wijk. 60% van de leerlingen secundair onderwijs in die wijk heeft schoolse vertraging, 85% van de leerlingen basisonderwijs voldoet aan één of meerdere van de GOK-indicatoren.

Het zijn vaker kinderen uit een zwakker sociaaleconomisch milieu die uitvallen. Kan je dat die kinderen aanrekenen? Neen. Hebben die kinderen minder talenten dan andere kinderen? Neen. Ik kan, wil en zal me daar dan ook niet bij neerleggen. Er mag geen fataliteit bestaan, van geen enkele aard. Onderwijs moet een emancipatiemachine zijn die élk kind, ongeacht zijn afkomst, maximale kansen geeft op een succesvolle schoolcarrière.

Mosterd uit New York & Rotterdam
In 2016 bezocht ik de Harlem Children's Zone. Daar hingen een aantal jaar geleden veel - te veel! - jonge kinderen na de schooluren urenlang doelloos rond op straat. Niemand uit die wijk ging enkele jaren geleden nog naar college. Kan je je dat voorstellen? Niemand. Dan kan je je ook voorstellen hoe trots ze daar zijn, nu sinds het ontstaan van de Children's Zone al meer dan 1000 jongeren vanuit Harlem terug naar college gaan. Ook in Rotterdam zien ze na 5 jaar de eerste positieve effecten van de Rotterdam Children's Zone.

Maar wat in Vlaanderen? Wat doet het Vlaamse beleid aan het voorkomen van schooluitval? Vlaanderen heeft een aantal instrumenten om de financiering voor scholen in wijken met een moeilijker profiel te ondersteunen. Zoals de SES-middelen en -lestijden. Die zijn zeer belangrijk. Zonder zouden we onze scholen zien verdrinken. Antwerpen telt meer dan 102.000 leerlingen in het leerplichtonderwijs. Meer leerlingen dan welke stad in Vlaanderen ook inwoners heeft met uitzondering van Gent en Brugge. De door Vlaanderen aangereikte middelen zijn onvoldoende om de specifieke nood van Antwerpen te beantwoorden. Het Vlaamse beleid is niet voldoende op maat van een stad als Antwerpen. Als Stad is het eigenlijk onze bevoegdheid ook niet. Maar het is wel ONS probleem.

Ik vind het een Schepen voor Onderwijs van de grootste stad van Vlaanderen onwaardig om dan stil te blijven zitten, terwijl een volgende generatie talent niet ten volle wordt benut. En daar komt dan het voorbeeld van Harlem en Rotterdam. Wij hebben het warm water niet uitgevonden. Zeker niet. Maar we hebben ook geen copy/paste geproduceerd. We hebben het model aan de Antwerpse context aangepast. Er zijn concrete acties op touw gezet komend schooljaar. So far so good.

Toekomstambities A'REA 2020
Maar waar willen we met dit project nu eigenlijk naartoe? Waarvoor staat A'REA 2020?
A'REA 2020 rust op zes pijlers.

pijlers AREA

1. De leertijduitbreiding: Diegene waar we mee begonnen zijn en die het meest zichtbaar is voor de kinderen zelf. We willen naar 6 uur leertijduitbreiding per week voor elke school. We willen naar een meer diverse invulling: van STEM tot dans, van tutoraat tot schaken, van voorlezen tot sport en muziek. En we willen alle kinderen de kans geven deel te nemen aan dit brede aanbod en hun talenten te exploreren, zo laagdrempelig mogelijk.

2. Talentenprofiel. Er zijn zoveel professionals in onze stad, die allen dezelfde kinderen iets trachten bij te brengen. Die talenten ontdekken bij de kinderen en jongeren, en die verder ontwikkelen. Prachtig. Alleen, er is geen enkel systeem waarmee we dit met elkaar kunnen delen. Dat is te gek voor woorden. Daarom zijn we een zogenaamd talentenprofiel aan het ontwikkelen. Zodat én de ouders én de professionals én de jongeren het overzicht hebben van wat ze wél kunnen, wat hun passies en talenten echt zijn, binnen de verschillende leercontexten.

3. Welzijn. Wij werken aan oplossingen waarbij het welzijnsveld en het onderwijs nog beter kunnen samenwerken. Bij Netsterk 2020 kunnen scholen terecht om onder andere moeilijke thuissituaties te signaleren. Netsterk 2020 zorgt voor gerichte doorverwijzing naar gepaste ondersteuning en hulpverlening. Dit moet toelaten om tot achter de voordeur gezinnen te helpen. Zodat er extra zuurstof komt voor de leerloopbaan van de kinderen. Ik krijg hierover reeds positieve signalen van de scholen. Netsterk 2020 is een eerste stap in de goede richting, die lijn moeten we verder uitzetten.

4. Participatie. Zonder ouderbetrokkenheid kunnen we dit project niet realiseren. Dat is de ervaring die scholen ons meegeven. Zonder vroege instroom en hoge participatiegraad van kleuters in de school kunnen we het ook niet. We MOETEN jonge kinderen en hun ouders mee aan boord krijgen. Hier zetten we hoog op in met het project 'Een goede start' en KAAP (Nederlandse les voor ouders in de school van hun kind). Participatie versterkt het vertrouwen bij de gezinnen dat we een toekomst bieden die verder reikt dan hun eigen horizon. En dat is iets waar uiteindelijk elke ouder van droomt.

5. Sterke scholen. Een fundamentele pijler. Scholen zijn en blijven de spil van dit project. Ze moeten sterk genoeg zijn om - samen met sterke partners - de uitdaging te blijven aangaan en het beste uit elk kind te halen. Een kwaliteitsvol zorg- en taalbeleid zijn daar onderdeel van, maar evenzeer het hanteren van de growth mindset: het geloof dat alle kinderen kunnen groeien.

6. Meten. Een gevoelige kwestie, maar we kunnen met de stad geen miljoen euro per jaar uitgeven zonder te meten of we vooruitgang boeken. We gaan dus meten. De minister steunt ons daarin. We gaan de onderwijsdata opvolgen en bijkomende informatie verzamelen via bevragingen. We gaan daarbij geen scholen tegen elkaar uitspelen, maar als ons project de verhoopte resultaten niet haalt, dan sturen we bij.

 

 

Een veelomvattend project als dit moet met de tijd groeien. We zitten nu in de opstartfase, we staan aan het prille begin. We willen snel meegroeien met de jongeren en al onze pijlers even krachtig maken. We zijn voortvarend vertrokken afgelopen voorjaar. Het enthousiasme bij de scholen, de partners en in de wijk was toen reeds voelbaar. Nu staan we voor ons eerste volledige schooljaar, en we breiden de acties verder uit. Het doet me zeer veel deugd te zien dat het enthousiasme alleen maar is gegroeid. 

 

Een veelomvattend project als dit moet met de tijd groeien. We zitten nu in de opstartfase, we staan aan het prille begin. We willen snel meegroeien met de jongeren en al onze pijlers even krachtig maken. We zijn voortvarend vertrokken afgelopen voorjaar. Het enthousiasme bij de scholen, de partners en in de wijk was toen reeds voelbaar. Nu staan we voor ons eerste volledige schooljaar, en we breiden de acties verder uit. Het doet me zeer veel deugd te zien dat het enthousiasme alleen maar is gegroeid.


Samen aan het stuur van A'REA 2020

Ik ben trots op deze wijk. Weet u waar het Kiel allemaal voor staat? Hier hebben de Olympische Spelen plaatsgevonden. Hier speelt volgend jaar misschien terug een voetbalploeg in eerste klasse. Hier was de wereldtentoonstelling. Dit is mee het historische hart van onze stad. En ja, de hoogdagen liggen achter ons. Maar we gaan zeer hard werken om ze terug te halen. Wij willen met dit project de lat hoog leggen. En we rekenen daarbij op de ervaring, terreinkennis en inspiratie van de scholen, de partners en de wijk om dit project tot een duurzaam succes te maken. Dit project ligt mee in hun deskundige handen. Bij deze ook een oproep: klik jullie aan elkaar vast. Spreek het stadsbestuur met één stem aan over wat anders en beter kan. Ga mee aan het stuur zitten van ons project. Dat zal het project duurzaam maken.

Ik druk ook graag nog mijn dank uit. Dank aan de 17 scholen en meer dan 35 partners die mee op de kar zijn gesprongen en zich volop engageren om dit project mee te realiseren. Dit gaat om meer dan 6.000 leerlingen die wij samen een betere toekomst willen geven.

"It takes a village to raise a child", het is ondertussen bijna een platitude geworden. Een holle frase. Iedereen heeft er de mond van vol, maar gebeurt het? Wel, wij zijn dat hier effectief aan het doen in Antwerpen, net als in Rotterdam en New York.

Meer info over A'REA 2020 op http://area.antwerpen.be/